Bob Flosman - Bas Beima 2016

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Bob Flosman

Schrijfsels
Bij het pand op de Nieuwe Herengracht aangekomen moest Bob tussen de wirwar van naambordjes en belknopjes even zoeken voor hij het juiste knopje had gevonden.
Brandts was hier waarschijnlijk in de jaren 80 tijdens zijn studententijd als kraker komen wonen en er nooit meer weggegaan dacht Bob terwijl hij het knopje indrukte.
De deur ging open en Bob liep de marmeren gang in die volstond met oude fietsen en kartonnen dozen met onbestemde inhoud.
Wat een bende! Woonde Brandts hier ook? Of werkte hij hier alleen?
"Hierheen" hoorde hij Brandts roepen vanuit een kamer waar de deur van op een kier open stond.
De studio was veel kleiner dan je zou denken als je het programma wel eens op de TV zag.
Meer dan een tafel, twee stoelen en een paar lampen was het eigenlijk niet.
Een cameraman kwam er blijkbaar ook niet meer aan te pas; er stonden 2 camera's op statieven opgesteld.
Dirk Brandts kwam hem lachend tegemoet.
"Goede reis gehad?" vroeg de joviale boekenkenner.
"Ach.." begon Bob
Brandts ging er verder niet op in en heel even kreeg Bob het gevoel dat het Brandts allemaal geen moer kon schelen; dat Brandts alleen belangstelling had voor Brandts en verder voor niets en niemand anders.
Je hoorde ook wel eens dat zo'n Martijn van Niekerk in werkelijkheid helemaal geen interesse zou hebben voor zijn gasten, dat het allemaal een meesterlijk gespeeld spel was en dat van Niekerk een briljant acteur was.
Nou ja het kon hem ook niks schelen wat Brandts wel of niet wilde weten over zijn reis. Het was algemeen bekend dat op TV komen in het programma van Dirk Brandts de verkoopcijfers van je boeken naar ongekende hoogte kon opstuwen.
"Koffie? …. Of wil je liever iets sterkers?" hoorde hij Brandts opeens vragen.
Brandts had blijkbaar ergens achter het piepkleine decor een keukentje verstopt of een pantry of hoe zoiets tegenwoordig ook heet.
"Lekker, ja. Koffie bedoel ik." zei Bob.
"Ik dacht dat je wel van een glaasje hield? " probeerde Brandts nog eens, maar Bob liet zich niet verleiden.
Waarschijnlijk dacht Brandts dat hij wat spraakzamer zou worden als hij wat had gedronken. Bob had wel eens gehoord dat sommige interviewers dat soort trucs gebruikten om meer uit hun slachtoffer los te krijgen. Bovendien stond een wijnglas op tafel wel, het suggereerde een soort moderniteit waar Bob al een jaar of 20 klaar mee was.
"Ja, maar niet om 10 uur 's morgens. Zeg, waar is je toilet?"
"Trapje af en dan meteen de hoek om."
"OK, zullen we dan zo beginnen? Ik moet niet te laat weer weg."
"Ja, eh heb je het manuscript van je laatste boek meegenomen? Hoe heet het ook alweer? De tas toch?"
"de FIETS tas" riep Bob terwijl hij zijn gulp dichtritste en het kleine en vooral gore toilet uitstruikelde.
"Ik ben het exemplaar dat ik voor je mee had genomen onderweg ergens in Belgie kwijt geraakt, samen met nog een heleboel andere zooi trouwens. Maar maakt niet uit, ik heb het helemaal in mijn kop zitten, dus vraag maar raak zou ik zeggen! "
Brandts had zich inmiddels achter de tafel geinstalleerd en zat wat aan een microfoontje te prutsen dat hij vervolgens over de tafel naar Bob toeschoof.
"Dat moet je even opspelden waar het niet zo opvalt. Misschien op je revers."
"Ongelooflijk hoe klein ze die dingen tegenwoordig kunnen maken" zei Bob terwijl hij het piepkleine dingetje op zijn revers probeerde te spelden.
"Nee aan de rechterkant! Anders komt het teveel in beeld, dat is vervelend voor de kijkers." Zei Brandts terwijl hij over de tafel heenboog om Bob te helpen het microfoontje op zijn rechter revers te spelden.
"Ons publiek heeft niet veel op met techniek, ze hoeven niet overal microfoons enzo te zien, ik hou het liever sober."
"Jezus wat meurt die gast uit zijn bek!" dacht Bob toen Brandts een beetje hijgerig uitademde terwijl hij het microfoontje naar tevredenheid vast had gezet.
"Hij is waarschijnlijk al een paar jaar niet bij de tandarts geweest zo te ruiken" dacht Bob terwijl hij een lichte walging voelde opkomen.
"Zo, zullen we dan maar? Ik zet even de recorder aan, dan zijn we er klaar voor. Jammer trouwens van dat manuscript, dat toont altijd wel zo leuk op tafel. Ik heb wel een paar exemplaren van je vorige boeken. Dan leg ik die hier neer."
"Welke zijn het? " zei Bob terwijl hij nieuwsgierig opzij keek naar de stapel boeken die Brandts op tafel legde. "Heb je ze ook allemaal gelezen?"
"Ik lees altijd alles waar ik het in mijn programma over heb, anders kan ik niet werken. Alleen je boek Barstend eelt  heb ik nog niet helemaal uit" zei Brandts op een toon die nog het beste als betweterig zou kunnen worden uitgelegd..
Maar misschien maakte dat wel dat Brandts algemeen als authoriteit werd beschouwd op literair gebied. Het feit dat ie écht alles las in tegenstelling tot collega's die een boek alleen maar door bladerden of er in het gunstigste geval met een soort speedreading doorheen waren gegaan. Poltici waren daar ook meesters in vond Bob. Die hadden, meteen als een rapport van 2000 bladzijden de avond tevoren verschenen was, het meteen gelezen, althans voor de camera wisten ze precies wat er in stond zo deden ze het voorkomen.
Maar Brandts wist dus precies wat hij allemaal had geschreven kon je wel aannemen.

"Nou brand maar los dan" zei Bob, maar hij realiseerde zich meteen dat het grapje waarschijnlijk door bijna elke schrijver hier was gemaakt als om de spanning voor het interview een beetje te breken.
Brandts glimlachte het weg, ging op zijn plek zitten en draaide zich naar een van de de camera's.
"Goedemorgen, vandaag in het programma Boekenbal aandacht voor het nieuwe literaire tijdschrift LZR dat volgende maand zijn debuut beleeft in de Nederlandse boekhandel, maar daarover straks meer. Eerst wil ik het hebben over het nieuwste boek van Bob Flosman; de Fietstas.
Bob is zeker geen onbekende in de Nederlandse literatuur. Hij heeft een flink oeuvre op zijn naam staan, 20 boeken meen ik, en daarnaast is Bob natuurlijk bekend van zijn columns in de diverse bladen.
Bob's laatste boek "de Fietstas" is bijna af en ik ben benieuwd om er meer over te weten te komen..
Bob is speciaal voor dit interview vanuit Frankrijk, waar hij sinds de jaren 80 woont, naar Nederland gekomen en ik heb hem weten te strikken voor een gesprek.
Welkom Bob, leuk dat je er bent. Kun je ons wat meer vertellen over de inhoud van je nieuwste boek? Ik heb begrepen dat er meerdere verhaallijnen door elkaar heen lopen?"
"Ja dat kan je wel zeggen, het was een hele puzzel om dat allemaal een beetje voor elkaar te krijgen. Soms snapte ik het zelf bijna niet meer."
"Werk je dan met schema's aan de muur, of hoe doe je dat eigenlijk?"
"Schema's, in het begin niet echt, maar later, ja, ik moest wel, als ik niet gek wilde worden tenminste. Ik heb van alles geprobeerd, maar uiteindelijk, inderdaad mijn hele muur hing vol met schema's en schetsen van hoe het verhaal in elkaar stak."
Bob lulde maar een eind weg om Brandts een beetje het idee te geven dat het allemaal heel interessant was, het ontstaan van zo'n boek. Een kijkje in de keuken van een schrijver als het ware, dat was wat de vaste kijkers naar Boekenbal graag wilden horen. Hij had nog nooit een schema gemaakt en was ook niet van plan dat te gaan doen.
"Ok, meer over het verhaal nu. De vader van de hoofdpersoon, die Erik, blijkt betrokken te zijn bij een nogal louche zaak die te maken heeft met bedrijfsspionage, de hoofdpersoon ontdekt dit jaren nadat zijn vader is overleden. In hoeverre hebben je ervaringen met je eigen vader hier een rol in gespeeld?"
"Jezus, daar gaan we!" dacht Bob "Wat moet ik hier nou in godsnaam op antwoorden?"
Het begon Bob nu al te vervelen dit hele gesprek. Het gewauwel van Brandts hing hem al de keel uit, dat doorzagen en zuigen wat hij Brandts al zo vaak had zien doen bij andere schrijvers. Net zoals kunsthistorici allerlei flauwekul beweerden over beeldend kunstenaars. Het beste vond Bob de reactie van Karel Appel die gewoon zei "Ik rotzooi maar wat aan" toen een interviewer hem naar de diepere betekenis van zijn werk vroeg.
Maar hij kon nu toch moeilijk bij Brandts gaan zitten opbiechten dat het allemaal maar gelul was wat hij zonder er verder over na te denken op papier had gezet. Dat het allemaal geen diepere betekenis had en dat volgens hem iedere Jan Doedel dergelijke onzin zou kunnen opschrijven.
"Tja…" begon Bob, "dat is een interessante vraag die je daar stelt. Mijn vader is vlak na de oorlog een tijdlje vertegenwoordiger geweest voor een internationaal chemie concern en moest daarvoor regelmatig naar het buitenland. In de jaren 60 reisde hij ook wel eens naar landen die toen achter het ijzeren gordijn lagen. Wij wisten als kinderen helemaal niet wat hij daar allemaal uitspookte natuurlijk. Dus ja het zou kunnen. Ik heb natuurlijk wel eens…"
"Interessant" onderbrak Brandts hem "Dus die rol van die vader die dus 3 jaar spoorloos is geweest en naderhand in Afrika blijkt te hebben gezeten, die rol zou dus een afgeleide van je eigen vader kunnen zijn?
Die informatie over die Oostbloklanden die je in je boek hebt verwerkt is dus waarschijnlijk afkomstig uit de tijd dat je vader regelmatig in die landen verbleef. Hoe zie je de rol van je moeder als je die vertaalt naar wat er in het boek gebeurt als de moeder van de hoofdpersoon ontdekt dat haar man mogelijk leiding heeft gegeven aan een omvangrijk spionage netwerk ? De ervaringen die je opgedaan hebt in de jaren dat je zelf, na de val van de muur, in Oost Berlijn hebt gezeten als correspondent, hebben die daar ook in meegeholpen?"
"Nou..eh" Bob werd afgeleid door een stukje snot dat bijna onmerkbaar, en hoogstwaarschijnlijk onzichtbaar voor de camera, in de neus van Dirk Brandts op en neer bewoog. Telkens als hij ademde. "Nou, het was natuurlijk een roerige tijd daar in Oost Berlijn zo vlak na die Wende, maar of ik daar nou.."
"Ja je was natuurlijk wel één van de weinige Nederlandse correspondenten in die tijd die dat allemaal van zo dichtbij mee heeft gemaakt, dus je gold, zeker toen, toch als een expert. Hoe zie je de mentaliteit van de Oostduitsers van toen, nu, en dan in relatie tot de relatie Oost-West en dan vooral ook in technologisch opzicht? Ik weet bijvoorbeeld dat Russen tegenwoordig ook vaak over kleuren TV beschikken en dat er zelfs kopieer machines zijn in Moskou. Hoe kijken die Oostduitsers daar tegen aan?"
"Die vent is het spoor echt kwijt!" dacht Bob, maar hij besloot het spel gewoon mee te spelen.
"Tja die Oostduitsers van nu, eigenlijk Duitsers die in het oosten van Duitsland wonen…. Ik denk dat die daar een beetje tegenaankijken zoals wij dat doen… En er is sinds die tijd van voor de val van de muur natuurlijk ontzettend veel veranderd ja… Dat wel". Meer kon Bob er ook niet van maken, maar Brandts vond het blijkbaar prima, want hij zat goedkeurend te knikken en glimlachte aanmoedigend.
"Dus we kunnen toch wel stellen dat er een flink stuk autobiografisch is in de Fietstas. " wist Brandts hieruit te concluderen.
"de Fietstas…dus…" hier pauzeerde Brandts even en keek nadenkend langs Bob in het niets. Een trucje realiseerde Bob zich; Brandts deed gewoon alsof hij even na moest denken, maar in werkelijkheid  wist hij allang wat hij zou gaan vragen; dat denkerige gaf het een beetje sjeu, een beetje alsof het allemaal spontaan en toch doordacht was.
"Hoe ben je op die titel gekomen? " ging Brandts even later verder " Haha, ik zie je denken: lees gewoon het boek, maar het lijkt me voor de kijkers toch leuk als je hier nu een tipje van de sluier oplicht.."
"Wat een gelul, wat zal ik zeggen… Dat het het me gewoon te binnen schoot; dat het gewoon nergens mee te maken heeft en dat het me gewoon wel een leuke titel leek?" overwoog Bob.
" Nou om je de waarheid te zeggen, Dirk, " begon Bob, maar hij nam voor hij verder ging eerst een slokje water, dat deed het wel goed op de TV leek hem. Voor de kijker moest het eruit zien alsof er nu iets groots kwam, een bekentenis, een biecht of in ieder geval iets helemaal nieuw en onverwachts.
"Om je de waarheid te zeggen, mijn vader kocht in de jaren 60 elk jaar een nieuwe fietstas, dat heb ik na zijn dood eigenlijk pas ontdekt toen ik zijn administartie aan het opruimen was. Hij bleek vrijwel elke bon bewaard te hebben zeker vanaf 1952. Elk jaar op of omstreeks 7 september, kocht ie er een, een zwarte of een donkerblauwe fietstas. Ja en het gekke was dat ie niet eens een fiets had." Bob verzon het ter plekke en hij was benieuwd of Brandts die onzin zou slikken. Het leek hem wel koren op de molen van de literatuur kenner die per slot van rekening niets liever leek te willen dan dat er hele stukken van "de Fietstas" autobiografisch zouden blijken te zijn.
"Vreemd zeg, " reageerde Brandts een beetje uit het veld geslagen blijkbaar. "Daar lees ik in het boek eigenlijk niets over terug."
"Klopt" zei Bob "Ik heb dat er later allemaal uitgehaald, omdat ik het te autobiografisch vond worden.."
"Zo, die zit!" dacht Bob en tot zijn genoegen meende hij een vleugje teleurstelling op het gezicht van Brandts te ontwaren.
"Aan de reactie herken je de echte professional" dacht Bob toen hij zag dat Brandts reageerde op een manier die voor de kijker onopgemerkt zou blijven.
"Bovendien kan hij er later naar hartelust in gaan zitten knippen" was Bob's volgende gedachte.
Maar Brandts ging meteen verder alsof er niks aan de hand was en veranderde soepeltjes het onderwerp.
"Je hebt de laatste paar jaar niet alleen geschreven aan je boeken, maar je bent ook betrokken geweest bij een filmproject. Hoe was het om anderen met jouw geesteskind bezig te zien?"
Brandts doelde nu op het totaal mislukte project dat de verfilming van zijn roman okselhaar was geworden, dat was meteen duidelijk. Een manier om Bob terug te pakken waarschijnlijk.
"Hier heb ik echt geen zin in" dacht Bob terwijl hij zich tegelijkertijd toch bezon op een reactie.
"Nou, ja, heel speciaal natuurlijk. Echt heel bijzonder als je ziet dat iets wat begonnen is als.." Als een grap, wilde Bob zeggen, maar dat klonk toch wel erg onprofessioneel.
"Dat een roman die begonnen is als een essay, door anderen opgepakt wordt en dan omgewerkt tot een scenario.."
"Ja en hoe voelt het dan als je, toch onvermijdelijk lijkt me, als je dan ziet dat er dingen aan veranderd worden, misschien wel zo dat je ziet dat het toch iets heel anders gaat worden dan wat je oorspronkelijk bedoelde?"
Het was duidelijk dat Brandts erop uit was om hem te laten vertellen hoe lastig hij het had gevonden en dat ze zijn "geesteskind" volkomen hadden verkracht en ontzield.
"Het is denk ik inderdaad onvermijdelijk dat het iets anders wordt; het is tenslotte film en geen boek, daarom alleen al, dus toen ik me dat realiseerde heb ik me er vrij snel bij neergelegd. En toen Said, de regisseur eenmaal aan de slag ging, zag ik dat ik het echt aan hem en zijn team moest overlaten. Ik zag wel een aantal dingen die ik persoonlijk anders zou hebben gedaan, maar film, bewegend beeld, 't is toch een ander vak hè? Dus ik besloot al snel dat ik het los moest laten en dat heb ik dan ook gedaan."
"Wanneer houdt dit op" dacht Bob. Hij had echt geen zin meer, maar om zomaar op te staan en te zeggen dat hij iets belangrijkers te doen had, dat ging ook niet, zeker nu dit interview wel eens een enorme oppepper voor de verkoopcijfers zou kunnen zijn.
"De film is geen succes geworden… Wijt je dat niet aan de regisseur die het verhaal toch heel erg heeft veranderd? Is de film eigenlijk uberhaupt wel in de bioscoop te zien geweest?" zeurde Brandts verder.
"Een regelrechte flop ja, hij heeft 1 week gedraaid in Studio K in Amsterdam en dat was het. Ja erg jammer, maar ik vind niet dat het aan Said ligt. Ik denk dat het publiek misschien nog niet klaar is voor een film als dit.

 
Copyright 2015. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu